سيد علي اكبر قرشي
125
قاموس قرآن ( فارسي )
مزاحمت بر مشركان در آنها حرام بود . ميدانيم كه اعلام سورهء برائت توسط امير المؤمنين عليه السّلام در روز دهم ذو الحجّهء سال نهم هجرت بود على هذا اشهر حرم با ماههاى مهلت تطبيق مىشود و در اين صورت الف و لام ( الاشهر الحرم ) براى عهد ذكرى است و بآيهء دوّم راجع است چنان كه الميزان گفته . * ( الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَالْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْه بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ . . . بقره : 194 ماه حرام در مقابل ماه حرام است و شكستن حرمتها را قصاصى هست هر كه بشما تعدّى كرد به او تعدّى كنيد همانطور كه بشما تعدّى كرده . اين آيه حكايت از آن دارد كه اگر كسى احترام ماه حرام را بشكند و جنگ را شروع نمايد مراعات احترام آن بر طرف ديگر لازم نيست * ( وَالْحُرُماتُ قِصاصٌ ) * بطور عمومى مىرساند كه اگر كسى حرمت كسى را از بين ببرد و مراعات نكند ، طرف در مقابله به مثل حق دارد ، روشنتر از آن جملهء * ( فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْه بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ ) * است كه در افادهء مطلب ابهامى ندارد . * ( ذلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ الله فَهُوَ خَيْرٌ لَه عِنْدَ رَبِّه حجّ : 30 آنست مطلب و هر كه محترمهاى خدا را تعظيم كند و بزرگ دارد آن براى او نزد پروردگارش خير است . بقرينهء آيات سابق روشن مىشود كه مراد از « حرمات » حج ، مسجد الحرام ، كعبه و غيره آنها است كه بزرگداشتن آنها سبب خير است . و مىشود گفت : كه « حرمات » اعمّ از اينهاست و خداوند بعد از شمردن قسمتى از آنها بطور كلى ميفرمايد : تعظيم مطلق حرمات بر آدمى خير و مفيد است . محروم * ( وَفِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ ) * ذاريات : 19 محروم بمعنى ممنوع است يعنى كسى كه از روزى و در آمد كافى ممنوع است و مقابله با سائل نشان ميدهد كه او